Hoe duurzaam is vintage en tweedehands kleding?
Mode-industrie

Hoe duurzaam is vintage en tweedehands kleding nou écht?

Van alle facetten binnen sustainable fashion is vintage schatgraven MET STIP mijn lievelingsbezigheid. Het experimenteren met – het combineren van – verschillende decades maakt me enorm creatief. Je vindt veel uniekere parels dan bij fast fashionketens. En het idee dat ik een origineel item van vroeger een gelukkig tweede, derde of vierde leven kan geven, maakt me heel gelukkig. Én het is natuurlijk een duurzame keuze: een item is al gemaakt en er is dus geen ‘nieuw’ productieproces nodig. Maar hoe duurzaam is vintage eigenlijk écht? Ik dook in de wereld achter vintage en tweedehands kleding en ik kan je vertellen: die is helemaal niet zo duurzaam als ik dacht…

 

 

 

Hoewel tot vier jaar geleden een overenthousiaste fast fashionliefhebber was, heb ik altijd al van vintage gehouden. Op mijn 17e – 16 jaar geleden, alweer! – treinde ik regelmatig in m’n eentje van Brabant naar Amsterdam om rond te snuffelen bij Episode en Marktplaats afstruinen (E-bay was ik niet zo goed in) was een serieuze verslaving. Van die hoge ’80’s boots met wijde schacht waren m’n favoriet en je kon me op feestjes uittekenen in kleurrijke paillettenjasjes uit hetzelfde decennium. Duurzaamheid boeide me geen ene moer, destijds. Ik vond het schatgraven naar unieke parels gewoon ontzettend leuk. Pas vier jaar geleden begon ik vintage om andere redenen te herwaarderen. Want waarom zou je nog iets nieuws kopen als je ook een duurzaam nieuw leven kunt geven aan iets dat al is gemaakt? Inmiddels bestaat de helft van mijn kast uit vintage items. Ik kan er nog steeds enorm van genieten als ik een tweedehands schat vind. “Lekker duurzaam bezig, Sara!”

 

Vintage en tweedehands kleding heeft een heel duurzaam imago.

Vintage kleding heeft een heel duurzaam imago. En in hoofdlijnen klopt dat zeker: deze markt zorgt er tenslotte voor dat de levensduur van veel kledingstukken flink wordt verhoogd. En dat is broodnodig in een modewereld waarin kledingstukken gemiddeld slechts 7(!) keer worden gedragen en de gemiddelde vrouw wel 50(!) miskopen in haar kast heeft hangen (bron: ELLE NL). Hoe vaker eenzelfde kledingstuk wordt gedragen, hoe lager de milieu-impact ‘per wear’, zoals ze dat zeggen. Top!

Er is alleen een ‘maar’. En ik vind het belangrijk dat we ons daar ook bewust van zijn.

 

 

 

De keerzijde van tweedehands:
Hoe duurzaam is vintage nou écht?

 

Vintage kleding is soms de hele wereld over gegaan voordat jij het koopt

Is het je wel eens opgevallen dat de meeste partijen bij vintage winkels op elkaar lijken? Dat je ‘ineens’ overal schattige broderieblousjes tegenkomt, baretten of tie dye shirts? Dat het geen toeval is dat overal dezelfde trends te vinden zijn, vind je waarschijnlijk wel logisch, maar misschien had je er nog niet bewust bij stil gestaan.

Achter de vintage wereld zit namelijk een wereldwijde handelsmarkt (waarin serieuze money wordt verdiend), die grote partijen transporteert tussen enorme magazijnen over de hele wereld. Dat worden ze verzameld, gesorteerd en gecategoriseerd, waarna er weer grote partijen worden verscheept naar delen op de wereld waar daar vraag naar is. Met andere woorden: de kans is groot dat die vintage Levi’s 501 van mij écht niet van een zoldertje in Nederland vandaan geplukt, maar ergens uit een verzamelpunt in de VS of Azië, nadat het ook éérder waarschijnlijk al een lange weg heeft afgelegd. De impact van deze mondiale transportconstructie is natuurlijk enorm. Je kunt je dus afvragen of je met het kopen van vintage je ecologische voetafdruk zoveel verkleint als je in eerste instantie dacht.

Omgekeerd gebeurt dit ook met onze kleding die we doneren aan kledingbakken. We vertellen onszelf nog steeds graag dat dit gratis terecht komt bij ‘arme mensen’, maar het is goed om je te realiseren dat hier een enorme handelsmarkt achter zit. Wil je meer weten over de lange reis die tweedehands kleding aflegt? Kijk dan de documentaire Goodwill Dumping, waarin je wordt meegenomen in dat proces, van het verzamelen van kleding bij Sympany tot de Afrikaanse markt waarin handelaren veel geld aan onze oude kleding verdienen.

 

 

Tweedehands platforms kunnen juist een grote aanjager zijn van een nóg snellere en hersenlozere koopmentaliteit. Hoe duurzaam is dat?

En dan de tweedehands markt van consument tot consument. Tweedehands B2C-platforms zijn de afgelopen jaren enorm gestegen in populariteit – vooral platforms als United Wardrobe zijn in korte tijd heel populair geworden onder jongeren. En hoewel ik het in eerste instantie TOP vond dat juist déze doelgroep steeds meer voor tweedehands gaat, krijg ik daar steeds meer een nare nasmaak van. Want kijk er maar eens rond: United Wardrobe stikt van de goedkope fast fashionmeuk en fake designershit, vaak ongedragen, met de kaartjes er nog aan. Hersenloze miskopen en een hebberige handelsgeest (zo worden veel in winkels uitverkochte items voor meer dan de originele prijs verkocht) staan er centraal.

Anderhalf jaar geleden kocht ik een tweedehands paar Adidas Falcon sneakers via United Wardrobe. Het meisje dat ze verkocht had ze gekocht en na twee keer dragen bedacht dat ze een andere kleur toch leuker vond. ‘Mijn’ paar belandde op het platform, ik kocht ze voor € 55 – een goede deal, vond ik – en zij kon de kleur kopen die ze mooier vond. Waarschijnlijk had ze amper nagedacht voordat ze haar aankoop deed.

 

“Ik vraag me serieus af of deze meiden deze platforms niet gebruiken om de snelheid van hun consumeergedrag alleen maar op te voeren.”

 

Op platforms als United Wardrobe vind je veel items die in een opwelling zijn gekocht, veelal door jonge meisjes met een serieuze (goed)koopverslaving, getuige de enorme kastpartijen die worden verkocht. En ik vraag me serieus af of deze meiden deze platforms niet gebruiken om de snelheid van hun consumeergedrag alleen maar op te voeren. Bovendien vind je op deze platforms voornamelijk kleding van goedkope fast fashionmerken die lak hebben aan duurzaamheid en eerlijke arbeidsomstandigheden. De doorloopsnelheid van deze items is enorm en ik denk dat deze kleding niet eens vaker wordt gedragen dan items die niet eens een tweede eigenaar bereiken. De platforms kunnen hier weinig aan doen (en laat ik voorop stellen dat ik blij ben dat ze er zijn!), maar het is wel een belangrijke keerzijde. Want moedigen we met deze manier van kopen niet júist hersenloos consumeren aan?

 

 

Hoe duurzaam is vintage en tweedehands kleding?

 

Bottom line: koop wat je wilt, tweedehands of niet, en wees je bewust van waar je aan bijdraagt.

 

“Oei”, hoor ik je denken. Om vervolgens over te gaan in: “ja hállo… dan kan ik nérgens meer kopen!”. No worries. Het laatste dat ik wil is dat je blokkeert. Ook ík koop nog steeds veel vintage en tweedehands. Om allerlei redenen die samen voor míj een goede duurzaamheidsbalans vormen. Ik vind het mooi dat er geen nieuwe grondstoffen nodig zijn en het spelen met al die unieke stukken maakt mij heel creatief, waardoor ik meer energie haal uit mijn garderobe en blijer ben met wat ik heb. Ook ben ik blij dat tweedehands platforms er wél zijn: met deze netwerken kunnen we samen de levensduur van kledingstukken vergroten. Bovendien zouden al deze kledingstukken zonder nieuwe eigenaar op de afvalberg belanden, of ongeliefd wegrotten achterin een kast. Maar ik ben me ervan bewust dat die keuzes van mij wél impact hebben – meer dan ik dacht, zelfs. En dat vind ik het belangrijkst: dat we ons bewust zijn van de verborgen impact van onze kleding. Dat we ook híer heel bewust mee omgaan, omdat we weten wat de consequenties zijn van onze bijdrage aan deze markt.

Bottom line vind ik tweedehands en vintage kleding kopen nog steeds een geweldige, duurzame keuze. Míts we er bewust mee omgaan en het niet als reden gebruiken om onze koophonger aan te wakkeren, natuurlijk. Koop wat goed voelt en waar dat goed voelt. Tweedehands of niet.

 


 

lees ook:

Hier vind je tweedehands en vintage kledingschatten
Wat gebeurt er met je gedoneerde kleding?
Kleding huren? De mooiste kledingbibliotheken!
Trends in je duurzame garderobe? Hoe vind je de balans?

 


 

Fotocredits
Stella McCartney FW/17 campaign, Stella McCartney F/W19 campaign, Goodwill Dumping.

8 Comments

  • Heel goed dat je dit zo aangeeft! Ik ben zelf fan van United Wardrobe, omdat ik daar tweedehands items kan vinden die wél mijn stijl zijn. Dat is in tweedehands winkels vaak wat moeilijk helaas 🙁 Maar ik snap je punt wel helemaal. Gelukkig is mijn kast nu af en hoef ik voorlopig even niets meer te kopen, dat is ook duurzaam haha 🙂

    Beantwoorden
  • Goed artikel, hier denk ik de laatste tijd zelf ook wel over na! Ik ben zelf eigenlijk om deze reden juist helemaal geen fan van United Wardrobe. Ik vind hun recente samenwerkingen met heel veel bekende instagrammers/bloggers erg tegenstrijdig. Bloggers en instagrammers krijgen/kopen zo enorm veel kleding en verkopen deze dan vaak weer door voor bizar hoge prijzen (ik weet dat sommigen dit ook wel weer aan goede doelen schenken bijvoorbeeld, maar het gaat me meer om het kopen en vervolgens weer doorverkopen waarmee je het hele fast fashion juist weer in stand houdt). Dus ik merk dat ik zelf juist meer fan ben van marktplaats. Daar zitten natuurlijk ook wel handelaren/professionele verkopers, maar toch ook meer mensen (heb ik het idee) die gewoon van een aantal kledingstukken af willen en iemand anders daar weer blij mee kunnen maken.

    Beantwoorden
  • Dit is echt precies waar ik gister ook aan dacht toen ik wat dingetjes wilde verkopen op United Wardrobe. Dat platform ademt fast fashion. Eígenlijk vind ik dat we sowieso teveel bezig zijn met kleding en uiterlijk vertoon. Ik doe daar zelf net zo hard aan mee hoor, begrijp me niet verkeerd. Maar er klopt iets niet aan.

    Beantwoorden
  • Goed artikel! Ik merk bij mijzelf dat de drempel om iets te kopen een stuk lager wordt in een tweedehands winkel want ik fop mijzelf als het ware om te denken dat tweedehands helemaal Okay is en duurzaam. Toch ben ik super blij met de twee PERFECTE zomerjurkjes die ik vond. Wat ik zelf groot voordeel vind van tweedehands is dat de pasvorm over het algemeen zooo veel beter is dan de fast fashion ketens, bij de laatste lijkt het alsof de ontwerpers het überhaupt niet interesseert dat er een mens met billen en borsten in moet kunnen.
    Maar zoals gezegd moet ik wel mijzelf behoeden voor de altijd op de loer liggende koopdrift.
    Wat betreft de sites/apps, united wardrobe maakt me ontzettend verdrietig, de hoeveelheid kleding van prut kwaliteit benauwd me, alles lijkt gericht op de zoveelste quick fashion fix voor zo weinig mogelijk geld.

    Ik weet niet of jij kleinschalige initiatieven kent in Amsterdam waar particulieren kleding kunnen verkopen? Ik heb namelijk een hele berg (nog mooie en soms merk) kleding (na uiteraard een hele hoop naar de kringloop te hebben gebracht) waar ik vanaf wil na kritische uitpluis sessies en ik kan me voorstellen dat er gelijkgestemden zijn in Amsterdam. Het gaat me niet zozeer om geld verdienen maar ik kan het echt niet over mijn hart verkrijgen het zomaar weg te doen en nu ligt het maar zielig in een tas.

    Beantwoorden
  • Helemaal mee eens. Mbt de diverse sites, ik heb er gemengde gevoelens over. Ik zoek, en verkoop, ook op de welbekende sites, zoek meestal zo gericht mogelijk. Nu zeker, met een opgroeiende dochter, maar voor de schoolspullen(denk dansen, gym, rugzakken enzo) lukt het aardig. Zelf raak ik mijn miskopen, want zo zie ik t maar, amper kwijt, die breng ik liever naar een leuke winkel hier in de buurt. Er wordt zo veel gekocht en weer verkocht! En hoe vaak hebben ze niet een ‘ innamestop’! Er is zo’n overschot…en niet altijd een middenweg tussen fashion en vormeloos. En breek me de mond niet open over hoe vaak je ‘nagelnieuw’ of ‘ ik doe niet aan retourneren’ ziet staan. Mensen kijken zich niet bewust van wat ze nou eigenlijk aan het doen zijn. Ik ken zoveel mensen die mbt kleding de redenatie liever een goedkope wasmachine, en na een paar jaar weer een nieuwe , want het is niet zo duur, volgen, ik kan er niet bij met mn verstand. Het zal wel te maken hebben met sociale druk of zo, of te veel keus( estress)…niet dat ik het briljant doe, maar mijn kleine garderobe en portemonee maken wel dat ik na moet denken bij elke keuze. En, ik ben niet gauw van de impulsaankopen, gelukkig.

    Beantwoorden
  • Goed artikel over bewust koopgedrag! Blij dat mijn voorgevoel door meer mensen wordt gedeeld. We moeten ons niet laten belazeren! Ik doe er zelfs een schepje bovenop. Er wordt flink verdiend aan vintage kleding en dat leidt automatisch tot het fabriceren van tweedehands kleding ben ik bang. Mij valt juist op dat de modellen van een jurk, kimono, spijkerjasje, truien allemaal op elkaar lijken. De merkjes zijn erin genaaid of zelfs geplakt. De wasvoorschriften zijn meestal Aziatisch. Ergo mijn idee is dat ze voor nop in Azië de bulk tweedehands kleding voor bijna niks inkopen, in Aziatische ateliers er etiketten in laten zetten, standaard modellen van maken en wassen. En vervolgens op de Europese en Amerikaanse markt afzetten. Ik begin steeds meer het gevoel te krijgen dat we worden belazerd. Is het vintage wat we in de winkels Zipper of Episode vinden in de rekken? Blijft de vraag staan waarmee we ons zelf meer belazeren, fast fashion of vintage.

    Beantwoorden
    • Hee Liz, heel goed punt! Ik vraag me ook erg af of de bulkpartijen in de Episode en Zipper altijd vintage zijn. Zelf heb ik ook zo’n kimono (die inderdaad – los van de print – één op één op de andere kimono’s lijkt en waarschijnlijk wel van een partij is) en op de één of andere manier voelt dat ding helemaal niet tweedehands of vintage. Ik heb net even gecheckt of er een label in zit, maar helaas. Elke positieve ontwikkeling, zoals de groeiende behoefte aan vintage, heeft helaas een nadeel: mensen die er gebruik van willen maken. Zó zonde is dat! En achter de waarheid van deze kledingstukken gaan wij als consument toch niet komen; deze keten heeft zoveel schakels… Het enige dat we kunnen doen is kritisch blijven!

      Beantwoorden
  • Hi Sara,

    Het klopt inderdaad dat vintage kleding vaak in bulk vanuit Amerika of andere plekken komt. Gelukkig is dit nog steeds vele malen beter dan fast fashion. Mocht je op een gegeven moment toch iets nodig hebben hoewel je zo min mogelijk probeert te kopen. Neem dan is een kijkje op https://vintage-selectors.com/ daar worden vintage kledingstukken van fysieke winkels online verkocht, en hoef je niet bang te zijn dat je met lege handen terugkomt van een garage sale.

    Beantwoorden

Write a comment